Γυναικολογία

Αναστρέψιμη αντισύλληψη μακράς δράσης: Ενδομήτρια συσκευή και εμφύτευμα      (Long-Acting Reversible Contraception - LARC)

Γυναικολογία - Αντισύλληψη, Μπαρτζιώκας Αθανάσιος, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος, Τρίκαλα

Ποιες είναι οι μέθοδοι αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς δράσης (LARC);

   Οι μέθοδοι αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς δράσης (LARC) περιλαμβάνουν την ενδομήτρια συσκευή (IUD) και το αντισυλληπτικό εμφύτευμα. Και οι δύο αυτές μέθοδοι είναι αποτελεσματικές στην πρόληψη της εγκυμοσύνης, διαρκούν για αρκετά χρόνια και είναι εύκολες στη χρήση. Και οι δύο είναι επίσης αναστρέψιμες, δηλαδή αν αποφασίσετε να μείνετε έγκυος ή θέλετε να διακόψετε τη χρήση τους, μπορούν να αφαιρεθούν ανά πάσα στιγμή.

 

Πόσο αποτελεσματικές είναι οι μέθοδοι αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς δράσης;

   Η ενδομήτρια συσκευή και το εμφύτευμα είναι οι πιο αποτελεσματικές διαθέσιμες μέθοδοι αναστρέψιμης αντισύλληψης. Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους συνήθους χρήσης, λιγότερες από 1 στις 100 γυναίκες που χρησιμοποιούν ενδομήτρια συσκευή ή εμφύτευμα θα μείνουν έγκυες. Το ποσοστό αυτό είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτό της στείρωσης.

 

Πώς συγκρίνονται οι μέθοδοι αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς δράσης με τις άλλες μεθόδους αντισύλληψης;

   Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι μέθοδοι LARC είναι 20 φορές πιο αποτελεσματικές από τα αντισυλληπτικά χάπια, το επίθεμα ή τον δακτύλιο.

 

Τι είναι η ενδομήτρια συσκευή (IUD);


Κλικ για μεγένθυση

   Η ενδομήτρια συσκευή είναι μια μικρή πλαστική συσκευή σε σχήμα Τ, η οποία εισάγεται μέσα και αριστερά στη μήτρα. Υπάρχουν δύο τύποι ενδομήτριων συσκευών:

  1. Η ορμονική ενδομήτρια συσκευή απελευθερώνει προγεστίνη. Στην αγορά κυκλοφορεί το MIRENA το οποίο και έχει εγκριθεί για χρήση για έως και 5 χρόνια.
  2. Η ενδομήτρια συσκευή χαλκού δεν περιέχει ορμόνες. Έχει εγκριθεί για χρήση για 5 έως και 10 χρόνια.

 

Πώς λειτουργεί η ενδομήτρια συσκευή;

   Και οι δύο τύποι ενδομήτριων συσκευών δρουν αποτρέποντας τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο. Οι ορμονικές ενδομήτριες συσκευές πυκνώνουν επίσης την τραχηλική βλέννα, καθιστώντας δυσκολότερη έτσι την είσοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα και τη γονιμοποίηση του ωαρίου, και διατηρούν λεπτή την επένδυση της μήτρας, κάτι που κάνει λιγότερο πιθανή την προσάρτηση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου σε αυτήν.

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ενδομήτριας συσκευής;

   Η ενδομήτρια συσκευή έχει τα παρακάτω πλεονεκτήματα:

  • Μετά την τοποθέτηση της συσκευής, δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα άλλο για την πρόληψη της εγκυμοσύνης.
  • Επίσης, δεν φαίνεται ότι χρησιμοποιείτε αντισύλληψη.
  • Δεν εμποδίζει τη σεξουαλική επαφή ή τις καθημερινές δραστηριότητες.
  • Μπορεί να εισαχθεί αμέσως μετά από μια έκτρωση, αποβολή ή τοκετό, αλλά και κατά τη διάρκεια του θηλασμού.
  • Η ενδομήτρια συσκευή μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλες σχεδόν τις γυναίκες.
  • Αν αποφασίσετε να μείνετε έγκυος ή θέλετε να διακόψετε τη χρήση της, η ενδομήτρια συσκευή μπορεί να αφαιρεθεί ανά πάσα στιγμή.
  • Η ορμονική ενδομήτρια συσκευή βοηθά στη μείωση του πόνου και της βαριάς αιμορραγίας της περιόδου.
  • Η ενδομήτρια συσκευή χαλκού είναι επίσης η αποτελεσματικότερη μέθοδος επείγουσας αντισύλληψης.

 

Πώς τοποθετείται η ενδομήτρια συσκευή;

   Η ενδομήτρια συσκευή τοποθετείται και αφαιρείται από επαγγελματία υγείας. Ο επαγγελματίας υγείας ελέγχει το ιατρικό ιστορικό σας και πραγματοποιεί μια πυελική εξέταση. Για να διευκολυνθεί η εισαγωγή της, η ενδομήτρια συσκευή τοποθετείται σε έναν λεπτό πλαστικό σωλήνα. Ο σωλήνας εισάγεται στον κόλπο και προωθείται μέσω του τραχήλου στο εσωτερικό της μήτρας. Ο σωλήνας στη συνέχεια αποσύρεται, αφήνοντας την ενδομήτρια συσκευή εντός της μήτρας.

 

Θα νιώσω κάτι κατά τη διάρκεια της εισαγωγής της ενδομήτριας συσκευής;


Κλικ για μεγένθυση

   Η εισαγωγή της ενδομήτριας συσκευής μπορεί να προκαλέσει κάποια δυσφορία. Η λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών αναλγητικών φαρμάκων πριν από τη διαδικασία μπορεί να βοηθήσει. Η ενδομήτρια συσκευή διαθέτει ένα κορδόνι από λεπτά πλαστικά νήματα. Μετά την εισαγωγή, το κορδόνι αυτό περικόπτεται ώστε να προεξέχει περίπου 2,5-4 εκ. από τον τράχηλο εντός του κόλπου σας. Τα κορδόνια αυτά συνήθως δεν ενοχλούν και ο σεξουαλικός σύντροφος δεν τα νιώθει κατά την διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.  

   Η ενδομήτρια συσκευή πρέπει να τοποθετηθεί από επαγγελματία υγείας μαιευτήρα - γυναικολόγο. Μερικές φορές όταν ο τράχηλος της μήτρας είναι πολύ στενός (άτοκες γυναίκες ή γυναίκες με προηγηθείσα καισαρική τομή ή πρόσθια ή οπίσθια υπέρκαμψη της μήτρας) μπορεί να χρειαστεί για την τοποθέτησή του γενική αναισθησία με αυτόματη αναπνοή (μέθη), διάρκειας 2 - 3 λεπτών, η οποία δίδεται σε κλινική από ειδικευμένο αναισθησιολόγο.

 

Ποιες είναι οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση της ενδομήτριας συσκευής;

   Η ενδομήτρια συσκευή χαλκού μπορεί να αυξήσει αρχικά τον πόνο και την αιμορραγία της περιόδου. Μπορεί επίσης να παρουσιαστεί αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους. Και οι δύο αυτές επιπτώσεις είναι συχνές κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών χρήσης. Ο πόνος και η βαριά αιμορραγία συνήθως υποχωρούν εντός 1 έτους χρήσης.

   Η ορμονική ενδομήτρια συσκευή (MIRENA) μπορεί να προκαλέσει σταγονοειδή αιμόρροια (spotting) και ακανόνιστη αιμορραγία κατά τους πρώτους 3-6 μήνες χρήσης. Η ποσότητα της αιμορραγίας και η διάρκεια της περιόδου συνήθως μειώνονται με την πάροδο του χρόνου. Σε ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών η έμμηνος ρύση θα είναι τόσο μικρής ποσότητας που δεν θα γίνεται αντιληπτή. Ο πόνος της περιόδου επίσης συνήθως μειώνεται. Ορισμένες γυναίκες μπορεί επίσης να εμφανίσουν ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τις ορμόνες αυτών των συσκευών. Αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ναυτία, κατάθλιψη και ευαισθησία στο στήθος.

 

Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση της ενδομήτριας συσκευής;

   Οι σοβαρές επιπλοκές από τη χρήση μιας ενδομήτριας συσκευής είναι σπάνιες. Ωστόσο, ορισμένες γυναίκες παρουσιάζουν προβλήματα. Τα προβλήματα προκύπτουν συνήθως κατά τη διάρκεια ή σε σύντομο διάστημα μετά την εισαγωγή της συσκευής:

  • Η ενδομήτρια συσκευή μπορεί να αποσπαστεί από τη μήτρα. Αυτό συμβαίνει στο 5% περίπου των χρηστών κατά το πρώτο έτος χρήσης της ενδομήτριας συσκευής.
  • Η ενδομήτρια συσκευή μπορεί να διαπεράσει (ή αλλιώς να τρυπήσει) το τοίχωμα της μήτρας κατά τη διάρκεια της εισαγωγής. Αυτή η επιπλοκή είναι σπάνια και παρουσιάζεται μόλις σε 1 στις 1.000 περιπτώσεις.
  • Η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου - ΦΝΠ ή Pelvic Inflammatory Disease - PID είναι μια λοίμωξη της μήτρας και των σαλπίγγων. Η ΦΝΠ μπορεί να προκαλέσει ουλές στα αναπαραγωγικά όργανα, κάτι που ενδέχεται να δυσκολέψει την προσπάθειά σας να μείνετε έγκυος στο μέλλον. Ο κίνδυνος εμφάνισης ΦΝΠ είναι ελαφρώς αυξημένος κατά τις πρώτες 20 ημέρες μετά την τοποθέτηση της ενδομήτριας συσκευής, αλλά ο συνολικός κίνδυνος εξακολουθεί να παραμένει χαμηλός (λιγότερες από 1 στις 100 γυναίκες).
  • Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκύψει εγκυμοσύνη σε μια γυναίκα που χρησιμοποιεί ενδομήτρια συσκευή.
  • Στη σπάνια περίπτωση που προκύψει εγκυμοσύνη παρά τη χρήση ενδομήτριας συσκευής, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες η κύηση αυτή να είναι έκτοπη.

 

Τι είναι το αντισυλληπτικό εμφύτευμα;

   Αντισυλληπτικό εμφύτευμα είναι μια εύκαμπτη ράβδος σε μέγεθος σπίρτου, η οποία εισάγεται κάτω από το δέρμα στο επάνω μέρος του βραχίονά σας. Απελευθερώνει προγεστίνη στον οργανισμό. Προστατεύει ενάντια στην εγκυμοσύνη για έως και 3 χρόνια.

   Το αντισυλληπτικό εμφύτευμα δεν κυκλοφορεί και δεν χρησιμοποιείται στην χώρα μας.

 

Πώς λειτουργεί το αντισυλληπτικό εμφύτευμα;

   Η προγεστίνη στο εμφύτευμα αποτρέπει την εγκυμοσύνη κυρίως μέσω της καταστολής της ωορρηξίας. Επιπλέον, η προγεστίνη στο εμφύτευμα πυκνώνει την τραχηλική βλέννα, καθιστώντας δυσκολότερη έτσι την είσοδο των σπερματοζωαρίων στη μήτρα και τη γονιμοποίηση του ωαρίου. Η προγεστίνη διατηρεί επίσης λεπτή την επένδυση της μήτρας, κάτι που κάνει λιγότερο πιθανή την προσάρτηση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου σε αυτήν.

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του αντισυλληπτικού εμφυτεύματος;

   Το εμφύτευμα έχει τα παρακάτω πλεονεκτήματα:

  • Μετά την τοποθέτησή του, δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα άλλο για την πρόληψη της εγκυμοσύνης.
  • Επίσης, δεν φαίνεται ότι χρησιμοποιείτε αντισύλληψη.
  • Μπορεί να εισαχθεί αμέσως μετά από μια έκτρωση, αποβολή ή τοκετό, αλλά και κατά τη διάρκεια του θηλασμού.
  • Δεν εμποδίζει τη σεξουαλική επαφή ή τις καθημερινές δραστηριότητες.
  • Το εμφύτευμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλες σχεδόν τις γυναίκες.
  • Αν αποφασίσετε να μείνετε έγκυος ή θέλετε να διακόψετε τη χρήση του, το εμφύτευμα μπορεί να αφαιρεθεί ανά πάσα στιγμή.

 

Πώς εισάγεται το αντισυλληπτικό εμφύτευμα;

   Το εμφύτευμα εισάγεται στον βραχίονά σας από έναν επαγγελματία υγείας. Χρησιμοποιείται ένα τοπικό αναισθητικό για το μούδιασμα μιας μικρής περιοχής στο επάνω μέρος του βραχίονά σας. Δεν πραγματοποιείται τομή. Το εμφύτευμα τοποθετείται κάτω από το δέρμα με μια ειδική διάταξη εισαγωγής. Η διαδικασία διαρκεί λίγα μόνο λεπτά.

 

Πώς αφαιρείται το αντισυλληπτικό εμφύτευμα;

   Για την αφαίρεση του εμφυτεύματος, η περιοχή αναισθητοποιείται ξανά. Πραγματοποιείται μία μικρή τομή. Στη συνέχεια, το εμφύτευμα αφαιρείται.

 

Ποιες είναι οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση του αντισυλληπτικού εμφυτεύματος;

   Η συχνότερη ανεπιθύμητη ενέργεια του εμφυτεύματος είναι η απρόβλεπτη αιμορραγία. Σε ορισμένες γυναίκες αυτό το μοτίβο αιμορραγίας βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου. Ορισμένες γυναίκες έχουν λιγότερο πόνο περιόδου κατά τη διάρκεια της χρήσης του εμφυτεύματος. Σε άλλες γυναίκες, η αιμορραγία σταματά εντελώς. Άλλες συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν αλλαγές συμπεριφοράς, πονοκεφάλους, ακμή και κατάθλιψη. Ορισμένες γυναίκες έχουν αναφέρει αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια της χρήσης του εμφυτεύματος, αλλά δεν είναι σαφές αν αυτό σχετίζεται με το εμφύτευμα.

 

Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση του αντισυλληπτικού εμφυτεύματος;

   Οι πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν προβλήματα με την εισαγωγή ή την αφαίρεση του εμφυτεύματος. Τα προβλήματα αυτά παρουσιάζονται σε λιγότερο από το 2% των γυναικών. Παρόλο που αυτό γίνεται σπάνια, αν μια γυναίκα μείνει έγκυος κατά τη διάρκεια της χρήσης του εμφυτεύματος, υπάρχει ένας ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος να έχει έκτοπη κύηση.