Γυναικολογία

Μέθοδοι οικογενειακού προγραμματισμού που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου (Fertility Awareness-Based Methods of Family Planning)

Γυναικολογία - Αντισύλληψη, Μπαρτζιώκας Αθανάσιος, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος, Τρίκαλα

Τι είναι η κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου;


Κλικ για μεγένθυση

   Η κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου (fertility awareness) συνίσταται στη γνώση και αναγνώριση των περιόδων γονιμότητας (πότε δηλαδή μπορεί μια γυναίκα να μείνει έγκυος) κατά τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου. Εάν χρησιμοποιείτε τη μέθοδο κατανόησης και παρακολούθησης του έμμηνου κύκλου ως μέθοδο αντισύλληψης για την πρόληψη της εγκυμοσύνης, πρέπει να αποφεύγετε τη σεξουαλική επαφή ή να χρησιμοποιείτε αντισυλληπτική μέθοδο φραγμού, όπως το προφυλακτικό, κατά τη διάρκεια της γόνιμης περιόδου. Εάν προσπαθείτε να μείνετε έγκυος, πρέπει να έχετε σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια των γόνιμων ημερών, ιδανικά καθημερινά ή κάθε δεύτερη ημέρα.

 

Τι είναι ο έμμηνος κύκλος;

   Ο έμμηνος κύκλος ορίζεται από την πρώτη ημέρα της αιμορραγίας (ημέρα 1) μιας περιόδου έως την πρώτη ημέρα της αιμορραγίας της επόμενης περιόδου. Ένας μέσος έμμηνος κύκλος διαρκεί 28 ημέρες.

   Σε έναν φυσιολογικό έμμηνο κύκλο, η ωοθήκη απελευθερώνει ένα ωάριο, μια διαδικασία που καλείται ωορρηξία. Σε έναν μέσο έμμηνο κύκλο 28 ημερών, η ωορρηξία λαμβάνει χώρα περίπου 14 ημέρες πριν από την έναρξη της επόμενης έμμηνης ρύσης. Ο αριθμός των ημερών ανάμεσα στην ωορρηξία και την έναρξη της έμμηνης ρύσης είναι ο πιο σταθερός σε έναν έμμηνο κύκλο. Μετά την απελευθέρωσή του, το ωάριο μετακινείται μέσω της σάλπιγγας προς τη μήτρα.

 

Πότε μπορώ να μείνω έγκυος;

   Ένα ωάριο μπορεί να επιβιώσει στη σάλπιγγα για 24 περίπου ώρες μετά την ωορρηξία. Το σπερματοζωάριο του άνδρα μπορεί να επιβιώσει μέσα στο σώμα της γυναίκας για περίπου 3 ημέρες (ορισμένες φορές έως και 5 ημέρες) μετά τη σεξουαλική επαφή. Μπορείτε να μείνετε έγκυος αν κάνετε σεξ οποιαδήποτε στιγμή από 5 ημέρες πριν από την ωορρηξία έως 1 ημέρα μετά από αυτήν. Η πιθανότητα να μείνετε έγκυος είναι μεγαλύτερη όταν υπάρχουν ζωντανά σπερματοζωάρια στις σάλπιγγες κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας.

 

Πόσο αποτελεσματική είναι η μέθοδος κατανόησης και παρακολούθησης του έμμηνου κύκλου στην πρόληψη της εγκυμοσύνης;


Κλικ για μεγένθυση

   Λιγότερες από 1-5 στις 100 γυναίκες μένουν έγκυος κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ιδανικής χρήσης της μεθόδου κατανόησης και παρακολούθησης του έμμηνου κύκλου για την πρόληψη της εγκυμοσύνης. Ιδανική χρήση σημαίνει ότι η γυναίκα χρησιμοποιεί τη μέθοδο σωστά και με συνέπεια καθ' όλη τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου. Με τη συνήθη χρήση—όταν η μέθοδος εφαρμόζεται όπως τη χρησιμοποιεί ο μέσος άνθρωπος, δηλαδή ορισμένες φορές λανθασμένα ή χωρίς συνέπεια—τα ποσοστά εγκυμοσύνης αυξάνονται. Κατά το πρώτο έτος της συνήθους χρήσης, 12-24 από τις 100 γυναίκες θα μείνουν τελικά έγκυες.

 

Ποιοι είναι οι διαφορετικοί τύποι μεθόδων που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου;

   Οι ακόλουθες μέθοδοι βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου:

  • Μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών
  • Μέθοδος τραχηλικής βλέννας
  • Μέθοδος βασικής θερμοκρασίας σώματος (ΒΘΣ)
  • Συμπτωματοθερμική μέθοδος

 

Τι είναι η μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών;

   Η μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών ακολουθεί έναν βασικό κανόνα αναφορικά με το ποιες ημέρες κατά τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου είναι οι πιο γόνιμες. Εάν ο κύκλος σας διαρκεί από 26 έως 32 ημέρες, η μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών προβλέπει ότι οι ημέρες 8-19 είναι οι πιο γόνιμες. Για να μη μείνετε έγκυος, πρέπει να αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή ή να χρησιμοποιήσετε αντισυλληπτική μέθοδο φραγμού κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών. Αν θέλετε να μείνετε έγκυος, πρέπει να κάνετε σεξ από την ημέρα 8 έως την ημέρα 19, είτε καθημερινά είτε κάθε δεύτερη ημέρα. Η μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών λειτουργεί καλύτερα αν ο κύκλος σας είναι τακτικός και διαρκεί σταθερά από 26 έως 32 ημέρες.

 

Τι είναι η μέθοδος της τραχηλικής βλέννας;

   Η μέθοδος της τραχηλικής βλέννας συνίσταται στην αναγνώριση των μεταβολών στη βλέννα που παράγει ο τράχηλος και στην εμφάνιση και υφή αυτής της βλέννας. Ακριβώς πριν από την ωορρηξία, η ποσότητα της βλέννας που παράγει ο τράχηλος αυξάνεται σημαντικά και η βλέννα γίνεται λεπτόρευστη και ολισθηρή. Ακριβώς μετά την ωορρηξία, η ποσότητα της βλέννας μειώνεται και η βλέννα γίνεται πιο πυκνή και λιγότερο αισθητή. Για να μη μείνετε έγκυος, πρέπει να αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή ή να αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αντισυλληπτική μέθοδο φραγμού από τη στιγμή που θα παρατηρήσετε οποιαδήποτε ποσότητα τραχηλικής βλέννας. Για να μείνετε έγκυος, πρέπει να κάνετε σεξ καθημερινά ή κάθε δεύτερη ημέρα όταν υπάρχει η λεπτόρευστη και ολισθηρή τραχηλική βλέννα.

Όταν χρησιμοποιείτε μεθόδους που βασίζονται στην παρατήρηση της τραχηλικής βλέννας, να είστε σε εγρήγορση για τυχόν αλλαγές στην υγεία ή την καθημερινή σας ρουτίνα, οι οποίες μπορεί να δυσκολέψουν την ερμηνεία των σημαδιών της ωορρηξίας. Τα φάρμακα, τα γυναικεία προϊόντα υγιεινής, οι κολπικές πλύσεις, η σεξουαλική επαφή ή η πυελική εξέταση με χρήση λιπαντικού, μπορούν να αλλάξουν την εμφάνιση της τραχηλικής βλέννας.

 

Τι είναι η μέθοδος TwoDay;

   Η μέθοδος TwoDay είναι μια παραλλαγή της μεθόδου τραχηλικής βλέννας. Με τη μέθοδο αυτή, ελέγχετε την τραχηλική βλέννα σας τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα και κάνετε στον εαυτό σας δύο ερωτήσεις:

  1. Παρατηρώ κάποια έκκριση σήμερα;
  2. Παρατήρησα κάποια έκκριση χθες;

   Εάν παρατηρήσατε τραχηλική βλέννα σήμερα ή χθες, τότε είναι πολύ πιθανό να είστε σε γόνιμη φάση. Για να μη μείνετε έγκυος, πρέπει να αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή ή να χρησιμοποιήσετε αντισυλληπτική μέθοδο φραγμού. Για να μείνετε έγκυος, πρέπει να κάνετε σεξ καθημερινά ή κάθε δεύτερη ημέρα όταν παρατηρήσετε εκκρίσεις. Εάν δεν παρατηρήσατε τραχηλική βλέννα σήμερα ή χθες (2 διαδοχικές ημέρες χωρίς βλέννα), τότε η εγκυμοσύνη είναι λιγότερο πιθανή.

 

Τι είναι η μέθοδος βασικής θερμοκρασίας σώματος;

   Η βασική θερμοκρασία σώματος είναι η θερμοκρασία του σώματός σας όταν είστε σε πλήρη κατάσταση ηρεμίας. Στις περισσότερες γυναίκες, η φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται ελαφρώς κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας (0,25–0,5°C) και παραμένει υψηλή μέχρι το τέλος του έμμηνου κύκλου. Οι πιο γόνιμες ημέρες είναι οι 2-3 ημέρες πριν από αυτή την αύξηση της θερμοκρασίας. Για να παρακολουθήσετε τη βασική θερμοκρασία του σώματός σας, μετρήστε τη θερμοκρασία σας κάθε πρωί μόλις ξυπνήσετε, πριν κάνετε οποιαδήποτε δραστηριότητα, πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι και πριν φάτε ή πιείτε οτιδήποτε. Σημειώνετε αυτές τις θερμοκρασίες καθημερινά.

   Η βασική θερμοκρασία σώματος από μόνη της δεν είναι αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη ή προώθηση της εγκυμοσύνης. Η μέθοδος αυτή υποδεικνύει μόνο την ωορρηξία όταν αυτή έχει ήδη συμβεί και όχι πότε πρόκειται να συμβεί. Επίσης, έχετε υπόψη σας ότι αν έχετε πυρετό (για παράδειγμα, αν έχετε μια ιατρική πάθηση ή αρρωστήσετε με γρίπη), η μέθοδος βασικής θερμοκρασίας σώματος μπορεί να μην είναι αξιόπιστη.

 

Τι είναι η συμπτωματοθερμική μέθοδος;

   Η συμπτωματοθερμική μέθοδος είναι ένας συνδυασμός μεθόδων. Οι δύο που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι η μέθοδος βασικής θερμοκρασίας σώματος και η μέθοδος τραχηλικής βλέννας. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και άλλες μέθοδοι ή ενδείξεις, όπως η μέθοδος προσδιορισμού γόνιμων ημερών, ως ένα πρόσθετο μέτρο ελέγχου για τον καθορισμό του χρόνου έναρξης και λήξης της γονιμότητας.

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της χρήσης μεθόδων που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου για την πρόληψη της εγκυμοσύνης;

   Η χρήση τους κοστίζει πολύ λίγο. Πολλές γυναίκες τις προτιμούν επειδή η κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου είναι μια μορφή αντισύλληψης που δεν περιλαμβάνει τη χρήση φαρμάκων ή συσκευών.

 

Ποια είναι τα μειονεκτήματα της χρήσης μεθόδων που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου για την πρόληψη της εγκυμοσύνης;

   Η χρήση μεθόδων κατανόησης και παρακολούθησης του έμμηνου κύκλου δεν παρέχει προστασία ενάντια σε σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένου του ιού της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV). Οι μέθοδοι που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου μπορεί να μην είναι η κατάλληλη επιλογή αν ανήκετε σε κατηγορία υψηλού κινδύνου για σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Οι μέθοδοι αυτές απαιτούν επίσης τη συνεργασία του συντρόφου σας.

 

 

Μπορούν όλες οι γυναίκες να χρησιμοποιήσουν αυτές τις μεθόδους για την πρόληψη της εγκυμοσύνης;

   Υπάρχουν ορισμένες περιστάσεις στις οποίες η χρήση των μεθόδων που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου για την πρόληψη της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι πιο δύσκολη. Εάν ισχύει οποιοδήποτε από τα παρακάτω στην περίπτωσή σας, μπορεί να χρειαστείτε επιπλέον εκπαίδευση για να βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε σωστά τις μεθόδους αυτές:

  • Πλησιάζετε στην εμμηνόπαυση.
  • Έχετε μόλις ξεκινήσει να έχετε περιόδους.
  • Έχετε σταματήσει πρόσφατα να χρησιμοποιείτε μια ορμονική μέθοδο αντισύλληψης ή χρησιμοποιείτε άλλα φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν τα σημάδια της γονιμότητας.
  • Γεννήσατε πρόσφατα (ενδεχομένως να πρέπει να καθυστερήσετε τη χρήση συγκεκριμένων μεθόδων που βασίζονται στην κατανόηση και παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου μέχρι να σταθεροποιηθεί ξανά η έμμηνος ρύση σας).

 

Υπάρχει κάποια κατηγορία γυναικών στην οποία δεν συνιστάται η χρήση αυτών των μεθόδων για την πρόληψη της εγκυμοσύνης;

   Οι μέθοδοι αυτές πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή εάν ισχύει οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:

  • Δεν μπορείτε να αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή ή να χρησιμοποιήσετε αντισυλληπτική μέθοδο φραγμού κατά τη διάρκεια των γόνιμων ημερών σας.
  • Η εγκυμοσύνη δεν συνιστάται για εσάς λόγω ιατρικών κινδύνων.
  • Έχετε αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους σας, η οποία είναι δύσκολο να διακριθεί από τη φυσιολογική αιμορραγία της περιόδου ή δυσχεραίνει την εκτίμηση της τραχηλικής βλέννας σας.